Duisternis en de natuur: een belangrijk duo

Het Nationaal Park Lauwersmeer is één van de laatste plekken in ons land waar het ’s nachts nog echt donker wordt. Daardoor is hier nog een heldere sterrenhemel te zien. De natuur heeft duisternis nodig om te kunnen overleven. Daarom moeten we de duisternis koesteren.


Lichtvervuiling

Lichtvervuiling is de verhoogde helderheid van de nachtelijke omgeving door het gebruik van kunstlicht. Nederland is één van de landen ter wereld met de meeste lichtvervuiling. De sterren zijn daardoor steeds minder goed te zien. Tachtig procent van de Nederlanders kan de Melkweg niet zien. Door de overvloedige verlichting die omhoog schijnt, worden de zwakkere sterren overstraald en is de prachtige sterrenhemel onzichtbaar geworden. In Dark Sky Park Lauwersmeer kun je de Melkweg nog wel bewonderen.


Dieren en duisternis

Veel dieren komen ‘s nachts uit hun schuilplaats, omdat ze zich in het donker veiliger voelen. Andere gaan op pad omdat hun prooidieren nachtdieren zijn. Buitenverlichting beïnvloedt het gedrag van dieren. Zo kunnen ze bijvoorbeeld uit hun winterslaap gehouden worden, waardoor de kans op uitputting en sterfte toeneemt. Een van de bekendste en meest zichtbare voorbeelden van het effect van licht op dieren, is de nachtvlinder die wordt aangetrokken door een lantaarnpaal en die door uitputting zichzelf dood vliegt.


Kunstlicht beïnvloedt vogels

Voor vogels is licht de belangrijkste prikkel voor het timen van hun activiteit. Nachtelijk kunstlicht verandert de natuurlijke licht-donker cyclus. Verlichting zorgt ervoor dat de dag wordt verlengd, waardoor bij dieren het waak- en slaapritme, de broedperiode en paartijd verschuiven. De betrouwbaarheid van licht als prikkel verzwakt.


Nachtvlinders

Nachtvlinders hebben veel last van nachtelijk licht. De lampen trekken ze aan, waardoor ze beter zichtbaar zijn voor dieren die op hen jagen. Bovendien raakt hun biologische klok in de war. Het aantal nachtvlindersoorten gaat hard achteruit. In het Lauwersmeergebied zijn nog bijzondere soorten te vinden, zoals de parelmoermoet, de peper- en zoutvlinder en het herculesje.


Planten en licht

Planten worden gestuurd door licht. Door continue belichting kunnen sommige planten niet of niet meer goed groeien. Sommige planten zijn afhankelijk van nachtvlinders en insecten voor hun bestuiving.


Meer over het Dark Sky Park Lauwersmeer:


Deel deze pagina